الملا فتح الله الكاشاني
181
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
بإمرة المؤمنين ايشان همه اذعان به آن كرده انقياد كردند حقتعالى اين آيه فرستاد كه * ( الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ ) * الايه پس حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله از نزول اين آيه بسيار مسرور شد و خوش حال گشت و توجه بحاضران كرد و فرمود اللَّه اكبر على اكمال الدين و اتمام النعمة و رضى الرب برسالتى اليكم و الولاية لعلى بن ابى طالب بعدى و هر كه منصف است اگر در اين روايات مأثوره از موافق و مخالف تأمل نمايد هر آينه بر او واضح و لايح گردد كه كسى كه قبول ولايت على بن ابى طالب نكند و اذعان ننمايد كه خلافت منصب او است و امامت لايق او دين او ناقص و ناتمام باشد و خوشنودى خدا و رضا و نعمت تامه پروردگار نسبت به او مفقود بود و به جهت اين است كه احاديث بسيار در بيان فضليت اين روز واقع شده و آن را ( عيد اللَّه الاكبر ) نام نهادهاند و صواب صلاة و صوم آن روز نسبت بروزهاى ديگر اضعاف مضاعف است و از جمله طارق بن شهاب روايت كرده كه حبرى از احبار يهودى نزد عمر خطاب آمد و گفت كه در كتاب شما آيتى است كه بر رسول شما فرود آمده كه اگر در كتاب ما بودى آن روز عيد ما بودى عمر گفت كه آن آيه * ( الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ ) * است تا آخر و آن روز كه اين آيه نازل شد عيد ما شد و عيد جمله مسلمانان تا روز قيامت و از امام على بن موسى الرضا صلواة اللَّه عليه مرويست كه در باب فضيلت اينروز فرمود كه عيد اللَّه الاكبر و انه فى السماء اشهر من الارض و در باب روزه اينروز وارد شده كه ثواب آن روز مقاومت مىكند با ثواب كسى كه از اول دنيا تا آخر دنيا زيسته باشد و روزها به روزه بوده باشد و ثواب نماز اين روز بطريقى كه از اهل البيت صلوات اللَّه عليهم منقول شده مانند ثواب صد هزار حج و صد هزار عمره است و افطار مؤمنى از روزه اين روز برابر ثواب كسى است كه صد فئام كس را روزه بگشايد و فئامى صد هزار پيغمبر و صديق و شهيد است و كيفيت نماز و روزه اين روز و آداب آن و تفصيل ثواب آن بروايات متعدده در كتب اصحاب مسطور است فليطالع ثم و قوله * ( فَمَنِ اضْطُرَّ ) * متصل است بذكر محرمات متقدمه و ما بينهما اعتراض است به آنچه موجب تجنب است از آن و آن اين است كه تناول محرمات فسوق است و حرمت آن از جملهء دين كامل و نعمت تامه و اسلام مرضى است يعنى پس هر كه مضطر و بيچاره شود بتناول شيء از اين محرمات * ( فِي مَخْمَصَةٍ ) * در گرسنگى و نايافتن طعام * ( غَيْرَ مُتَجانِفٍ لإِثْمٍ ) * در حالتى كه ميل كننده نباشد مر گناهى را يعنى بتلذذ آن را نخورده و يا زياده از سد رمق تناول نكند لقوله غَيْرَ باغٍ وَلا عادٍ فَإِنَّ اللَّه غَفُورٌ پس بدرستى كه خداى آمرزندگار است مر او را از اين گناه * ( رَحِيمٌ ) * مهربان بر او كه با كل اين مقدار رخصت داد او را و بر آن مؤاخذه ننمايد چه تضييق وقت و تشديد بنده و تكليف ما لا يطاق